Zabytkowy spichlerz w Kłodzinie na kilka godzin zamienił się w miejsce, w którym historia spotkała się z najnowszą technologią. Podczas wydarzenia „Co kryje spichlerz? Historia, technika i 3D” młodzi uczestnicy mogli nie tylko zajrzeć do wnętrza niezwykłego obiektu z 1930 roku, ale również przekonać się, jak współcześnie dokumentuje się zabytki i w jaki sposób technologia 3D pomaga zachować wiedzę o naszym dziedzictwie.
W spotkaniu uczestniczyli przede wszystkim uczniowie szkół w Kłodzinie i Przelewicach. Już od początku było widać, że sam spichlerz budzi zainteresowanie. To obiekt, który przez dziesięciolecia był przede wszystkim miejscem pracy i elementem lokalnego krajobrazu gospodarczego. Dziś, kiedy jego pierwotna funkcja przeszła do historii, możemy spojrzeć na niego inaczej – jako na cenny zabytek techniki i świadectwo przemian, jakie zachodziły na pomorskiej wsi w pierwszej połowie XX wieku.
Uczestnicy mogli zobaczyć wnętrza budynku, poznać jego konstrukcję oraz rozwiązania techniczne zastosowane niemal sto lat temu. Szczególne zainteresowanie wzbudziły zachowane elementy wyposażenia związane z transportem, oczyszczaniem i magazynowaniem ziarna. Dzięki temu łatwiej było zrozumieć, że spichlerz nie jest jedynie dużym, starym budynkiem. To w istocie przemyślana maszyna, której poszczególne kondygnacje i urządzenia tworzyły niegdyś jeden sprawnie działający system.
Zabytek można zmierzyć, zeskanować i przenieść do świata cyfrowego
Druga część spotkania pokazała zupełnie inne oblicze ochrony zabytków. Młodzież dowiedziała się, w jaki sposób współcześnie wykonuje się ich dokumentację oraz jak tradycyjne pomiary i fotografie uzupełniają nowoczesne technologie.
Uczestnicy mogli zobaczyć, jak dzięki fotogrametrii oraz innym metodom cyfrowego dokumentowania powstają trójwymiarowe modele budynków i ich detali. Takie modele pozwalają dokładnie zachować informację o wyglądzie i konstrukcji obiektu, wykonywać pomiary, prowadzić badania, a w przyszłości także porównywać zachodzące w nim zmiany.
To szczególnie ważne w przypadku obiektów takich jak spichlerz w Kłodzinie – dużych, skomplikowanych i zachowujących wiele oryginalnych elementów technicznych. Dokumentacja 3D staje się więc nie tylko ciekawostką, ale jednym z rzeczywistych narzędzi współczesnej ochrony dziedzictwa.
Wirtualna rzeczywistość zamiast szkolnej ławki
Jedną z największych atrakcji były gogle VR. Dzięki nim uczestnicy mogli zobaczyć inne zabytki naszego województwa w zupełnie nowy sposób – nie na fotografii czy planszy, lecz w przestrzeni wirtualnej.
Możliwość swobodnego oglądania cyfrowo odwzorowanych obiektów zrobiła na młodzieży duże wrażenie. Technologia, która na co dzień kojarzy się przede wszystkim z rozrywką i grami, tym razem została wykorzystana do opowiadania o historii i zabytkach.
I właśnie to było jednym z najważniejszych celów spotkania: pokazanie, że poznawanie dziedzictwa nie musi oznaczać wyłącznie czytania dat i oglądania starych fotografii. Zabytek można badać, mierzyć, fotografować, skanować, tworzyć jego model 3D, a później niemal wejść do niego dzięki technologii wirtualnej rzeczywistości.
Reakcje uczestników pokazały, że takie połączenie historii z nowoczesnością działa. Młodzi ludzie byli zainteresowani, zadawali pytania i chętnie korzystali z przygotowanych prezentacji oraz urządzeń.
Spichlerz, który ponownie zaczyna opowiadać swoją historię
Spotkanie było kolejnym etapem działań prowadzonych wokół zabytkowego spichlerza w Kłodzinie. Ich celem jest nie tylko zabezpieczenie obiektu, ale również przywrócenie go lokalnej świadomości.
Przez wiele lat spichlerz był czymś oczywistym – po prostu stał w Kłodzinie. Tymczasem dopiero dokładniejsze poznawanie jego historii, konstrukcji i wyposażenia pokazuje, jak interesujący jest to obiekt. Zachowane urządzenia, system transportu ziarna, rozwiązania wentylacyjne oraz sama sześciokondygnacyjna konstrukcja sprawiają, że możemy mówić o cennym przykładzie międzywojennej architektury przemysłowej i techniki rolniczej.
Szczególnie ważne jest, aby tę historię poznawali najmłodsi mieszkańcy gminy. To właśnie od ich zainteresowania będzie w dużej mierze zależało, czy za kilkanaście lub kilkadziesiąt lat lokalne zabytki nadal będą traktowane jako coś wartego zachowania.
Wspólnie dla dziedzictwa
Wydarzenie „Co kryje spichlerz? Historia, technika i 3D” zostało zrealizowane w ramach projektu „Świadek Modernizmu: Społeczna opieka nad zabytkowym spichlerzem w Kłodzinie”.
Partnerem wydarzenia było Biuro Dokumentacji Zabytków w Szczecinie, dzięki któremu uczestnicy mogli poznać współczesne sposoby dokumentowania zabytków i zobaczyć możliwości technologii 3D oraz wirtualnej rzeczywistości.
Spotkanie wpisywało się również w Zachodniopomorskie Dni Dziedzictwa odbywające się pod hasłem „Przestrzenie Dziedzictwa”.
Projekt został dofinansowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Narodowego Instytutu Dziedzictwa „Wspólnie dla dziedzictwa”.
Dziękujemy Ministerstwu Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Narodowemu Instytutowi Dziedzictwa, Biuru Dokumentacji Zabytków w Szczecinie oraz organizatorom Zachodniopomorskich Dni Dziedzictwa za wsparcie i współpracę.
Przede wszystkim dziękujemy jednak młodym uczestnikom spotkania oraz ich nauczycielom. Ich zainteresowanie pokazało, że niemal stuletni spichlerz może nadal fascynować – trzeba tylko pozwolić mu opowiedzieć swoją historię w języku zrozumiałym również dla współczesnego pokolenia.
A spichlerz w Kłodzinie z pewnością ma jeszcze wiele do opowiedzenia.
